Bu yazıda, hepimizin bildiği ve birçoğumuzun okuduğu Umberto Eco’nun Gülün Adı adlı roman değil, 1986 Jean-Jacques Annaud tarafından İtalya, Fransa ve Almanya ortak yapımı film Leadri tarafından incelenmiştir.

Film, Umberto Eco’nun aynı isimli İl Nome Della Rosa (Gülün Adı) adlı romanından uyarlanmış. Epey de eski sayılır artık. 1986 yapımı.

Yayınlandığında romanı okumuştum. Filmin çekildiğini duyduk sonra. Gelir gelmez sinemada izledim seksenli yıllarda. Sonra tekrar izledim geçtiğimiz günlerde. Neredeyse otuz yıl geçmiş üstünden. Film aynı ama bakan göz değişmiş, bakış açıları değişmiş, değerlendirme kriterleri değişmiş. Tekrar izlemek güzel bir deneyim oldu. Öncelikle şunu belirtmek gerek. Bir hollywood yapımı değil bu film. Avrupa ülkelerinden seçme oyuncularla kotarılmış bir ortak yapım. Yönetmen Jean-Jacques Annaud. Daha çok bu filmden iki yıl sonra çektiği l’ours filmiyle ünlenmiş bir yönetmen. Filmi tekrar izlediğimde gayet başarılı olduğu kanaatine vardım. Öyle bir romandan çıkarılabilecek en iyi filmi yapmış.

Film karlı kış mevsiminde dağların tepesinde bir manastırda geçiyor. Gizemli bir ölümü aydınlatmaya çalışıyoruz. Filmin genel havası karanlık, rutubetli, kasvetli. İzlerken burnuna küf kokusu geliyor insanın ve ağustos sıcağında dahi seyretsen üşüyorsun. Genel atmosferi oluşturma konusunda çok başarılı. Karakterler muhteşem. Her biri ayrı ucube. Aktörlerin hepsi de çok başarılı.

Şimdi sağdan soldan okuyarak toparladığım bazı bilgileri aktaracağım. Filmin esas adamı Sean Connery tarafından canlandırılan William of Baskerville. Bu karakterin ismi çok oyuncaklı. Bir yanda bir dedektif hikayesi var. Sir Arthur Conan Doyle’un Sherlock Holmes hikayelerinin en bilinenlerinden biri olan Baskerville’lerin köpeği hikayesine gönderme. Öte yandan Willam ismi, Ockhamlı William’dan geliyor. Şu usturası olan Ockham. Bütün karakterler resmi geçidi içinde aklı selimi temsil eden tek kişi olarak öne çıkıyor.

Öte yandan büyük bir ikiyüzlülük var hikayenin içinde. Manastırda süregiden tartışmaların başında İsa’nın yoksul olduğu ve iyi Hristiyanların da böyle yaşaması gerektiği konusu var. Ne var ki manastırın altında yer alan ve ağır bir açlık ve yoksullukla mücadele eden köyden sürekli yiyecek taşınıyor buraya. Köylünün kendi açlığı pahasına getirdiği yiyecekleri ham ham yiyip yoksulluk konusunu konuşuyorlar.

Filmde küçük bir de cameo var. Tam cameo sayılmaz ama başka bir terim de yok. Manastırın kütüphanesinde Willam efendinin kapağını açıp heyecan yaptığı bir kitabın yazarı Umberto of bologna. Bologna Büniversitesinde ders veren Umberto Eco işaret ediliyor.

Dönemin çok dilli yapısı gereği farklı dilleri duyuyoruz ama film İngilizce çekilmiş. Avrupalı bir ortak yapımda İngilizce kullanılması da ilginç. Öte yandan olayların geçtiği dönemde egemen dil Latince nasıl bütünleyici bir özellik sergiliyorsa günümüzde de İngilizce aynı güce sahip. Yine de film Avrupa’da gayet güzel gişe yaptığı halde Amerika’da pek ilgi görmemiş. Amerikan seyircisinin sinema anlayışına biraz ağır geldiği için olsa gerek diye kendi yorumumu katmadan edemedim burada.

Filmde bir sevişme sahnesi var. Manastırın altındaki köyde yaşayan ve Calentina Vargas tarafından canlandırılan kız filmin tek kadın karakteri. Willam’ın çırağı Adso’yu baştan çıkarıyor. Adso’yu canlandıran aktör Christian Slater çekimler sırasında yalnızca 15 yaşında. Bugün böyle bir film çekilse 18 yaş altı bir aktöre böyle bir rol vermek çocuk istismarı olarak nitelenebilir. Dünya değişiyor.

Filme dair söylenebilecek çok fazla şey var ama benden bu kadar. Dahası için izleyin. Amerikan seyircine hitap etmemiş ama güzel film.

Metni Kulzos üzerinden, https://kulzos.com/entry/114780 linkinden de okuyabilirsiniz. Yazarın izni ve isteği dahilinde KifiSanat’a alınmıştır.

Beğenip beğenmediğiniz konusunda hiçbir fikrimiz yok...

O yüzden bu yazıya geri bildirim verebilir misiniz?

Ortalama oy: 0 / 5. Oy sayısı: 0

İlk defa oylanacağım...

Beğendiğinize sevindik...

Peki sizinle sosyal medyada da buluşmak istesek...

Tüh...

Beğenmeme nedeniniz öğrenebilir miyiz?

Dökün içinizi gitsin...